Binnen de zorg voor kinderen, jongeren en jongvolwassenen met een licht verstandelijke beperking (LVB) wordt een psychosespectrumstoornis (PSS) lang niet altijd herkend of wordt er handelingsverlegenheid ervaren wanneer een PSS wordt vermoed of onderkend. In de reguliere (jeugd-)GGZ wordt een LVB vaak niet herkend of, als dit wel het geval is, wordt dit aspect in de diagnostiek, behandeling en begeleiding nog regelmatig veronachtzaamd, ervaart men handelingsverlegenheid bij het behandelen van jeugdigen met een LVB of wordt de LVB ten onrechte als een contra-indicatie gezien.
Met als basis de kennis uit de diverse kwaliteitsstandaarden PSS, beschrijven we in deze handreiking aan de hand van wetenschappelijk onderzoek, praktijkkennis en uitgebreide interactieve casuïstiek welke bijzonderheden en uitdagingen er mogelijk spelen bij jeugdigen met een (vermoedelijke) PSS en een LVB en hoe hier binnen de praktijk van diagnostiek, behandeling en begeleiding op ingespeeld kan worden om zo de kans op over- en onderdiagnostiek en over- en onderbehandeling van PSS bij deze doelgroep te verkleinen.
In deze handreiking informeren en adviseren we behandelaren en begeleiders over het volgende:
- Hoe vaak PSS voorkomt bij jeugdigen met een LVB?
- Welke risicofactoren (extra of vaker) kunnen meespelen?
- De diagnostiek van PSS, met aandacht voor diagnostic overshadowing.
- Welke instrumenten ingezet kunnen worden bij screening en diagnostiek?
- Welke mogelijke behandelingen wanneer overwogen kunnen worden?
- Welke do’s and don’ts er zijn t.a.v. begeleiding en bejegening wanneer jeugdigen psychotisch gedecompenseerd zijn?
Verder in deze handreiking (zie ook Downloads onder aan deze pagina):
- Een Flowchart Diagnostiek & behandeling van PSS bij jeugdigen met een LVB
- Een overzicht met instrumenten t.b.v. screening & diagnostiek
- Overzichten met psycho-educatieve tools en informatiebronnen over PSS en/of LVB
- Een overzicht met werkboeken en protocollen voor CGT bij PSS
- Overzicht met in Nederland gebruikte kwaliteitsstandaarden PSS
Deze handreiking is met name geschikt op professionals die werkzaam zijn binnen zorgorganisaties (Orthopedagogische Behandelcentra (OBC’s), Verstandelijk Gehandicaptenzorg (VGZ) en Geestelijke Gezondheidszorg (GGZ)).
