Experts Samen Op Koers!

Van 9:30 tot 17:00 uur nemen experts en onderzoekers u mee op een reis door de resultaten van de Academische Werkplaats Kajak. En samen zetten we koers naar kennis over onderwerpen die nu op de agenda staan.

Prof. dr. Frits Boer, Dagvoorzitter, emeritus-hoogleraar kinder- en jeugdpsychiatrie AMC, UVA

9:30 uur – De Academische Werkplaats Kajak: professionals uit de LVB-zorg en de jeugd-Ggz bepalen samen de koers

Samen met Wouter Groen, programmaleider Academische Werkplaats Kajak en psychiater bij Karakter en Marielle Dekker programmacoördinator Academische Werkplaats Kajak en Landelijk Kenniscentrum LVB, heet de dagvoorzitter u van harte welkom!

 

Prof dr. Nanda Rommelse , Keynote spreker bijzonder hoogleraar neurobiologische ontwikkelingsstoornissen, Radboud UMC/gz-psycholoog, Karakter

9:45 uur – LVB nader bekeken vanuit neurocognitief en maatschappelijk perspectief

LVB wordt binnen de DSM-5 als classificatie beschreven, waarbij lichte beperkingen in het intellectuele en adaptief functioneren centraal staan. Dit lijkt eenduidig, maar blijkt het allerminst te zijn wanneer de diagnose nader bekeken wordt vanuit neurocognitief en maatschappelijk perspectief. De klinische implicaties hiervan voor diagnostiek en behandeling zullen uitgebreid aan bod komen.

Klik hier voor de PowerPoint presentatie

Rik Knipschild, Gz-psycholoog/onderzoeker, Karakter

10:35 uur – Geen woorden voor. Over het signaleren en behandelen van trauma-gerelateerde problemen bij jeugdigen met een LVB

Afgelopen jaren is door een brede en diverse groep van jeugdhulpverleners aan een handreiking gewerkt. In de handreiking ‘tijdig signaleren en behandelen van trauma- en stressorgerelateerde problemen’is een actueel overzicht opgesteld van screenings- en diagnostische instrumenten en behandelmogelijkheden voor jeugdigen met trauma’s en een verstandelijke beperking. In de lezing zal spreker aan de hand van casuïstiek een overzicht geven van de belangrijkste bevindingen.

Klik hier voor de PowerPoint presentatie

Naar de handreiking

Rik vertelt…

Carina van Kregten, Psycholoog/gedragstherapeut, hoofd behandelinkg Pluryn

10:35 uur – Geen woorden voor. Over het signaleren en behandelen van trauma-gerelateerde problemen bij jeugdigen met een LVB

Afgelopen jaren is door een brede en diverse groep van jeugdhulpverleners aan een handreiking gewerkt. In de handreiking ‘tijdig signaleren en behandelen van trauma- en stressorgerelateerde problemen’ is een actueel overzicht opgesteld van screenings- en diagnostische instrumenten en behandelmogelijkheden voor jeugdigen met trauma’s en een verstandelijke beperking. In de lezing zal spreker aan de hand van casuïstiek een overzicht geven van de belangrijkste bevindingen.

Naar de handreiking

Anne van der Waa, Gz-psycholoog/onderzoeker, Karakter

11:25 uur – Diagnostiek van adaptief functioneren bij LVB binnen de jeugd-GGz

In de DSM-5 is meer aandacht voor adaptieve vaardigheden. Dat is positief want:

-Vraagt breder te kijken dan enkel IQ

-Adaptief functioneren gaat om de wisselwerking tussen individu en omgeving, dus aandacht niet meer zuiver op het individu.

Echter:

  • 3 soorten van adaptief functioneren matig theoretisch onderbouwd
  • Nog weinig (Nederlandstalige, goed genormeerde) instrumenten die hier goed op aansluiten
  • Risico dat je na het classificeren van IQ nu (ook) gaat classificeren op adaptief functioneren en er weer te veel focus komt op 1 totaalscore op 1 moment.

Daarom:

  • Van belang breder blikveld naar andere factoren: lichamelijk, sociaal, emotioneel, gezin, levensgeschiedenis. Want hoe iemand in staat is de taken van het leven op te pakken en dus adaptief te functioneren is afhankelijk van al deze gebieden.
  • Vanuit dit brede blikveld kun je nader inzoomen op de specifieke vaardigheden

We lichten toe op welke manier in verschillende settings (scholen, eerstelijn, jeugdzorg, specialistische GGZ) er op welke manier gekeken kan worden naar adaptief functioneren waarbij verschillende instrumenten kort de revue zullen passeren.

Dus:

  • Brede screening
  • Op basis daarvan nader diagnostisch onderzoek op relevante domeinen (verklarend)

In kaart brengen adaptief (dis)functioneren (beschrijvend)

Klik hier voor de PowerPoint presentatie.

Anne en Andries vertellen…

Andries Schilperoord, Gz-psycholoog, Levvel

11:25 uur – Diagnostiek van adaptief functioneren bij LVB binnen de jeugd-GGz

In de DSM-5 is meer aandacht voor adaptieve vaardigheden. Dat is positief want:

-Vraagt breder te kijken dan enkel IQ

-Adaptief functioneren gaat om de wisselwerking tussen individu en omgeving, dus aandacht niet meer zuiver op het individu.

Echter:

  • 3 soorten van adaptief functioneren matig theoretisch onderbouwd
  • Nog weinig (Nederlandstalige, goed genormeerde) instrumenten die hier goed op aansluiten
  • Risico dat je na het classificeren van IQ nu (ook) gaat classificeren op adaptief functioneren en er weer te veel focus komt op 1 totaalscore op 1 moment.

Daarom:

  • Van belang breder blikveld naar andere factoren: lichamelijk, sociaal, emotioneel, gezin, levensgeschiedenis. Want hoe iemand in staat is de taken van het leven op te pakken en dus adaptief te functioneren is afhankelijk van al deze gebieden.
  • Vanuit dit brede blikveld kun je nader inzoomen op de specifieke vaardigheden

We lichten toe op welke manier in verschillende settings (scholen, eerstelijn, jeugdzorg, specialistische GGZ) er op welke manier gekeken kan worden naar adaptief functioneren waarbij verschillende instrumenten kort de revue zullen passeren.

Dus:

  • Brede screening
  • Op basis daarvan nader diagnostisch onderzoek op relevante domeinen (verklarend)

In kaart brengen adaptief (dis)functioneren (beschrijvend)

Klik hier voor de PowerPoint presentatie.

Anne en Andries vertellen…

Elsien Hofstra, Klinisch psycholoog / psychotherapeut, Youz / De Banjaard

12:00 uur – Diagnostiek en behandeling van problematische gehechtheid bij jeugdigen met een LVB

Jeugdigen met een LVB hebben een verhoogd risico op het ontwikkelen van een problematische gehechtheid. Er is veel onduidelijkheid over het concept gehechtheid, met name hoe een problematische gehechtheid te beschrijven en classificeren. Er is geen wereldwijde noch nationale diagnostische consensus. In deze presentatie wordt gehechtheid als een continuüm voorgesteld, waarop de verschillende deelconcepten kunnen worden ingepast.

Aan de hand van een casus wordt het proces van diagnostiek en behandeling besproken, en de overwegingen/ dilemma’s hierbij. In ieder geval is de laatste tijd duidelijk geworden dat ouders waar mogelijk betrokken dienen te worden bij de diagnostiek en de behandeling. Zonder ouders kan het diagnostisch beeld niet compleet worden gemaakt en het belangrijkste behandelelement is een veilige gehechtheidsrelatie met een vaste opvoeder opbouwen. Hierbij spelen sensitiviteit, mentaliserend vermogen en een positieve (niet schadelijke) interactie een grote rol. Uiteraard is het hierbij van belang dat de diagnosticus en behandelaar expertise op en ervaring met gehechtheidsproblematiek hebben.

Een groot struikelblok in de hedendaagse klinische praktijk is dat veel instrumenten en interventies voor problematische gehechtheid niet beschikbaar zijn, bijvoorbeeld omdat er geen scholing voor is. De instrumenten en interventies die wel voorhanden zijn, zijn vaak wetenschappelijk nauwelijks onderbouwd. Met deze presentatie krijg je meer overzicht.

Klik hier voor de PowerPoint presentatie.

De nieuwe handreiking over problematische gehechtheid bij jeugdigen met een LVB van de AW Kajak wordt binnenkort verwacht.

Claudia Vingerhoets, Gedragswetenschapper ’s Heeren Loo/onderzoeker Maastricht University

13:35 uur – LVB en psychose: achtergrond en tips voor de praktijk

Mensen met een LVB hebben een verhoogd risico op het ontwikkelen van een psychose.

Psychotische stoornissen hebben een grote impact op het dagelijks leven van patiënten en hun omgeving. In deze presentatie zullen we ingaan op wat een psychose precies is, maar ook wat het niet is. We gaan in op hoe je psychotische symptomen kan herkennen en hoe je in de dagelijkse praktijk omgaat met mensen een LVB en een comorbide psychotische stoornis. Ook zal de behandeling van psychose aan bod komen, evenals factoren die het risico op psychose verhogen.

Klik hier voor de PowerPoint presentatie.

Claudia en Janneke vertellen…

Janneke Zinkstok, Kinder- en jeugdpsychiater / onderzoeker, UMC Utrecht

13:35 uur – LVB en psychose: achtergrond en tips voor de praktijk

Mensen met een LVB hebben een verhoogd risico op het ontwikkelen van een psychose.

Psychotische stoornissen hebben een grote impact op het dagelijks leven van patiënten en hun omgeving. In deze presentatie zullen we ingaan op wat een psychose precies is, maar ook wat het niet is. We gaan in op hoe je psychotische symptomen kan herkennen en hoe je in de dagelijkse praktijk omgaat met mensen een LVB en een comorbide psychotische stoornis. Ook zal de behandeling van psychose aan bod komen, evenals factoren die het risico op psychose verhogen.

Klik hier voor de PowerPoint presentatie

Claudia en Janneke vertellen…

Paul Jochems, Kinder- en jeugdpsychiater/directeur kwaliteit en veiligheid, Pluryn

14:10 – Wet Zorg & Dwang

Per 1 januari 2020 is de Wet BOPZ  voor mensen met een verstandelijke beperking of een psychogeriatrische aandoening vervangen door de Wet zorg en dwang. In deze presentatie wordt duidelijk gemaakt wat dat betekent voor jeugd met een verstandelijke beperking met of zonder psychiatrische problematiek. En wat de voordelen zijn in relatie tot de Jeugdwet.

Klik hier voor de PowerPoint presentatie

Paul vertelt…

Michel van den Bogaard, Klinisch psycholoog/psychotherapeut, Herlaarhof samen met een ervaringsdeskundige

15:00 uur – CGT bij KJP & LVB of juist niet!

Kinderen, adolescenten en jongvolwassenen, functionerend op LVB-niveau, hebben een grotere kans op achterstand en scheefgroei in hun ontwikkeling dan normaalbegaafde leeftijdgenoten. Zij lopen meer kans op alle leefmilieus vast te lopen en ernstige gedragsproblemen en psychiatrische aandoeningen te ontwikkelen.

Zij vallen in de zorg vaker tussen wal en schip, omdat de meeste zorg niet bedoeld is voor en toegerust is op het geven van passende antwoorden op de combinatie van vragen op het gebied van de orthopedagogiek, de psychiatrie en het speciaal onderwijs. Wat het extra gecompliceerd maakt, is dat er tot nu toe geen bewezen effectieve behandelingen voor hen zijn van het hoogste niveau.

Toch zijn er steeds meer aanwijzingen dat zij van cognitieve gedragstherapie kunnen profiteren, mits er met hun LVB-profiel rekening gehouden wordt. Over de ins & outs daarvan buigen Michel van den Bogaard en Simone Boven zich in de presentatie, eveneens stilstaand bij nieuwe ontwikkelingen.

Klik hier voor de PowerPoint presentatie.

Naar de handreiking

Michel en Simone vertellen…

Simone Boven, HBO+ behandelaar/cognitief gedragstherapeutisch werker, Accare samen met een ervaringsdeskundige

15:00 uur – CGT bij KJP & LVB of juist niet!

Kinderen, adolescenten en jongvolwassenen, functionerend op LVB-niveau, hebben een grotere kans op achterstand en scheefgroei in hun ontwikkeling dan normaalbegaafde leeftijdgenoten. Zij lopen meer kans op alle leefmilieus vast te lopen en ernstige gedragsproblemen en psychiatrische aandoeningen te ontwikkelen.

Zij vallen in de zorg vaker tussen wal en schip, omdat de meeste zorg niet bedoeld is voor en toegerust is op het geven van passende antwoorden op de combinatie van vragen op het gebied van de orthopedagogiek, de psychiatrie en het speciaal onderwijs. Wat het extra gecompliceerd maakt, is dat er tot nu toe geen bewezen effectieve behandelingen voor hen zijn van het hoogste niveau.

Toch zijn er steeds meer aanwijzingen dat zij van cognitieve gedragstherapie kunnen profiteren, mits er met hun LVB-profiel rekening gehouden wordt. Over de ins & outs daarvan buigen Michel van den Bogaard en Simone Boven zich in de presentatie, eveneens stilstaand bij nieuwe ontwikkelingen.

Klik hier voor de PowerPoint presentatie.

Naar de handreiking

Michel en Simone vertellen…

Teunis van den Hazel, Klinisch psycholoog/psychotherapeut, Trajectum

15:45 uur – Pikzwart. Over suïcide en suïcidepreventie bij jongeren en jongvolwassenen met een LVB

Lopen mensen met een verstandelijke beperking meer kans op vastlopen in het leven?Dat zou zo maar eens kunnen. Niet alleen vanuit de overtuiging over jezelf dat niets lukt, dat anderen beter af zijn zonder jou, dat er niemand is die nog naar je omziet, dat dit leven op deze manier niet meer hoeft. Ook nog eens vanuit de ervaring met jezelf. ’t Je achterlijk voelen gaat immers samen met wat er is, mislukkingen, niks alleen kunnen…. ’t Je waardeloos voelen kan horen bij wat je dagelijks meemaakt.

Er is niet veel over bekend over de relatie tussen het risico op suïcide en het hebben van verstandelijke beperkingen. Vanuit eerste wetenschappelijk onderzoek naar geslaagde suïcides door mensen met een VB blijkt dat er risicovolle combinaties van verschillende risicofactoren zijn. Dit geeft waardevolle aanknopingspunten voor preventie.

Hulp bieden aan mensen die vast blijven zitten in hun doodswens betekent dat je contact moet willen en kunnen maken met de diepste eenzaamheid en hopeloosheid.

Klik hier voor de PowerPoint presentatie

Teunis vertelt…